Tiến Lên là trò đánh hết bài quen thuộc trong sinh hoạt giải trí tại Việt Nam. Bản bốn người dùng bộ 52 lá, mỗi người 13 lá. Người chơi đưa ra lá lẻ hoặc tổ hợp hợp lệ, những người sau tìm cách chặn hoặc bỏ lượt; mục tiêu là hết bài trước theo luật của biến thể.
Mục lục
Các tổ hợp trên tay
Lá lẻ là một quân; đôi gồm hai lá cùng hạng; sám gồm ba lá cùng hạng; sảnh là một dãy liên tiếp đủ độ dài theo luật. Đôi thông là chuỗi đôi liên tiếp. Không phải mọi tập hợp nhìn có vẻ liên tiếp đều hợp lệ: nhiều luật không cho đưa lá 2 vào sảnh.
Thứ tự thông thường tăng từ 3 đến Át rồi 2, nhưng cách phá hòa bằng chất và cách xét bộ đặc biệt khác nhau giữa các phiên bản. Trước ván đầu, xem cả điều kiện thắng trắng và cách xử lý bài còn lại cuối ván.
Diễn biến một lượt đánh
Người có quyền mở lượt đặt một tổ hợp xuống. Người kế tiếp phải dùng tổ hợp phù hợp và mạnh hơn, hoặc bỏ. Khi mọi người khác đều bỏ, người đánh cuối cùng giữ quyền mở một lượt mới với loại tổ hợp khác.
Quy tắc có được quay lại lượt sau khi đã bỏ trong cùng vòng cần theo bàn. Bỏ một lần không đồng nghĩa rời toàn bộ ván; nó thường chỉ ảnh hưởng quyền tham gia vòng đang diễn ra.
Tiến Lên miền Nam
Biến thể miền Nam thường linh hoạt về chất khi ghép và chặn, đồng thời nổi bật với các quy tắc chặt 2, tứ quý hoặc đôi thông. Tuy nhiên số đôi thông cần có, khả năng chặt khác loại và tiền phạt không giống nhau ở mọi ứng dụng.
Đặc điểm thực hành là có thể chia một tay thành nhiều đường đánh: giữ đôi để chặn đôi, ghép sảnh để giảm số lá hoặc tách tổ hợp khi cần. Mỗi cách làm thay đổi số lượt cần để hết bài.
Tiến Lên miền Bắc
Miền Bắc thường có ràng buộc chất chặt hơn đối với nhiều cách chặn và ghép. Một tổ hợp dùng được ở bản miền Nam có thể không hợp lệ tại bàn miền Bắc. Vì vậy cần xem nhãn biến thể, không chỉ nhìn giao diện bộ bài.
Việc giữ quyền đi đầu cũng có giá trị khác khi yêu cầu cùng chất làm số cách đáp trả ít hơn. Các điều kiện về lá cuối, chặt và phạt phải đọc theo bộ luật cụ thể của bàn.
Đọc tình huống thay vì chỉ nhìn lá lớn
Xếp tay theo lá lẻ, đôi và sảnh giúp nhìn số lần cần đánh. Đếm số lá đối thủ còn lại để hiểu vì sao một lượt đôi có thể khác một lượt lẻ; nếu người kia chỉ còn một lá, họ không thể chặn một đôi bằng một lá đơn.
Quan sát những lá đã xuất hiện cung cấp thông tin thực, còn suy đoán tay kín vẫn có thể sai. Không có cách phân bài nào bảo đảm thắng mọi ván; điều cần tránh nhất là nhầm luật Bắc–Nam hoặc bỏ sót điều kiện tổ hợp.
